Historie

Haarlemmermeers Mannenkoor ‘Zang en Vriendschap’ bestaat 75 jaar.

Het Haarlemmermeers Mannenkoor ‘Zang en Vriendschap’ bestond 22 januari 2007 op de kop af 75 jaar. Wie op zoek gaat naar de geschiedenis van de koorzang in Hoofddorp ontdekt dat er in 1865 al een zangkoor bestond, nl. De Harmonie. Vele zangkoren moeten er al zijn opgericht en weer ter ziele zijn gegaan. Zanglustige leden van opgeheven koren richtten al weer gauw nieuwe koren op. Zo zijn er voor de oprichting van Hoofddorps Mannenkoor ‘Zang en Vriendschap’(sinds 1993 Haarlemmermeers Mannenkoor ‘Zang en Vriendschap’) eerder mannenkoren geweest in Hoofddorp die ‘Zang en Vriendschap’ heetten. In de Meerbode van 11.2.1911 staat dat er te Hoofddorp een mannenkoor ‘Zang en Vriendschap’ met aanvankelijk 15 leden is opgericht A. Langereis wordt genoemd als voorlopig directeur. Precies een jaar later is in deze krant het verslag van de eerste jaarvergadering te vinden.

Herinnering van medeoprichter C. Duiser

De heer Duiser zegt in het verenigingsblad ter gelegenheid van het vijftig jaar bestaan dat hij voor de oprichting van het mannenkoor met zijn vrouw in het Christelijk Gemengd koor zong. Verder zong hij ook met Willem Verbeek, Jas Hofstede en Jaap Kort in een mannenkwartet.

 In de jaren na 1920 was er in de polder weinig te beleven, de gezelligheid lag in de huiselijke kring. Er woonde toen in Hoofddorp een schoenmaker Nelis van der Pol die erg muzikaal was. Als hij iets op touw wilde zetten, zo denk ik aan geld inzamelen voor een hoogtezon voor het Witte Kruis dan vroeg hij altijd het mannenkwartet om medewerking. In verschillende gezinnen was veelal een huisorgel aanwezig en daar werd dan bij gezongen. Er werd in allerlei dorpen en buurtschappen van de Haarlemmermeer gezongen om geld in te zamelen.

Met het Christelijk Gemengd koor werd er gerepeteerd in de Jeugdkapel, nu Brandpunt aan de Hoofdweg. Dirigent was de heer Ten Brake. Een instrument om het koor te begeleiden was er niet, het stemmen gebeurde met een stemvork. Na enige tijd ontstonden er moeilijkheden door teruggang in het ledenaantal en het koor werd opgeheven.

 Omdat er bij een aantal mannen toch de lust was om te zingen, kwam de oprichting tot stand van het neutrale Hoofddorps Mannenkoor ‘Zang en Vriendschap’. In een artikel in de Hoofddorpse Courant van 29.9.1941 wordt melding gemaakt van het 10-jarig bestaan.

 Op 21 september was het 10 jaar geleden dat voor het eerst vijftien onzer Hoofddorpers bijeenkwamen om onder leiding van de heer van Hoogdalen, de edele zangkunst te beoefenen. De vereniging is eigenlijk ontstaan uit een dubbel mannenkwartet dat in 1929 werd opgericht. Opmerkelijk is de datum van oprichting nl. 29.9.1931. Uit alle verslagen van jubileumconcerten is echter gebleken dat de datum 22.1.1932 de oprichtingsdatum van onze vereniging is.

 De aannemer S.G. Westerman is in de 50er jaren geëmigreerd naar Canada. Over het mannenkwartet zegt deze Westerman: Het werd moeilijk omdat in de loop van de tijd duidelijk bleek dat als van de acht mannen er één uitviel het hele dubbelmannenkwartet niet kon optreden. Je moest steeds op acht mannen kunnen rekenen.

 Er gingen toen stemmen op om het te veranderen in een gewoon mannenkoor. Met een koor had je meer voorraad, zo ontstond dan het mannenkoor ‘Zang en Vriendschap’

Herinnering van ere-voorzitter AB Smit

In twee nummers van de Hoofddorpse Courant van januari 1972 haalt erevoorzitter Ab Smit herinneringen op van voor en in de oorlog.

In de afgelopen jaren is uiteraard veel veranderd. In de eerste plaats het verschil tussen een concert van vroeger en nu om een flink aantal mensen naar onze concerten te krijgen moest menigmaal de medewerking van een humorist worden gevraagd. Ook werd in het begin het concert vaak besloten met bal na. Maar hiervan moest worden afgestapt omdat de dansliefhebbbers meestal weinig aandacht voor de zang toonden en tijdens het concert zaten te popelen om te kunnen dansen….. Voorts bleek de aandacht van een ander deel van de toehoorders ver te zoeken. Tijdens het optreden van het mannenkoor werden consumpties besteld en door de kelners rondgebracht. Ook waren vaak politieagenten aanwezig, om ordeverstoorders uit de zaal te verwijderen. Dat was dan die goeie oude tijd!

Nooit zal ik vergeten, het was op het nationale concours in Utrecht, waarbij de voorzitter van de jury, de heer Altink opstond van zijn stoel en luid applaudiseerde na het zingen van zijn eigen compositie “Licht”. Een eerste prijs met 402 punten en lof van de jury was de beloning. Wij hadden “Licht” met overtuiging en groot begrip gezongen waarvoor ook nog een bijzondere reden bestond. Onze toenmalige dirigent Gerard de Barbanson, was enkele maanden voor het concours aan beide ogen geopereerd. U kunt begrijpen dat de vrees voor diepe duisternis de dirigent en koorleden deed beseffen wat het woord “Licht” betekende. Het was voor ons niet zomaar een zangnummer. Het was in die tijd een voorrecht in de Haarlemmermeer te wonen, want in de steden was op het laatst weinig meer te eten. De molenaar van Hoofddorp, Lies de Koning, die ook lid was van het mannenkoor, maalde voor de leden tarwe, rogge en haver, waarmede men niet alleen zichzelf, maar ook familie en vrienden kon helpen. Bestuurslid Jaap Kort, destijds slager van beroep, was met worst en spek eveneens vaak redder in nood. De toenmalige dirigent Piet Halsema, die op de fiets met houten banden uit Bloemendaal naar de repetities kwam, keerde met fietstassen vol voedsel weer terug.

Gezellig en goed

We eindigen met de veelzeggende woorden van dirigent Marinus Metz (bij het 60-jarig jubileum):

Een ding stond voor mij vast: Nooit, maar dan ook nooit zal ik een mannenkoor dirigeren; vreselijk leek me dat, gezelligheidsverenigingen en zingen ho maar! Totdat er een nogal bruusk einde kwam aan de relatie van Zang en Vriendschap met hun toenmalige dirigent. En maar zeuren: ‘Ach, help ons nou, het is maar voor één keer’ Ja. Eén keer…. We leven nu ongeveer duizend keer later; want het bleek niet vreselijk te zijn, integendeel. Wel heel gezellig, ja buitengewoon gezellig zelfs. Maar er werd en wordt degelijk gezongen en goed, en fanatiek.

 A. Koole, ere-voorzitter      

Vier bladzijden uit het archief uitgesproken door de toenmalige Burgemeester, van de Haarlemmermeer, de Hr van Dulst.

                                                       Wist U dat de Haarlemmermeer ook deze volkslied heeft?                                                     

note: nog in een veroudere versie